| MZ - Aforizmë: P.L. de Ayala |
Asy como la sombra nuestra vida se va, |
| KE1/34 - Kolovajzet |
Nuk mund të përcaktohet dot etimologjia e kësaj fjale. Ndoshta rrjedh nga fjala kolovit, që presupozon të lëvizurit, pa mundim që bën njeriu, fjalë kjo që përdoret shumë në zonën tonë si p.sh., kolovit me makinë, e kolovita në kurriz, etj. Mundet pra që fjala kolovajze që presupozon të rrëshqiturit pa mundim në akull, të lidhet me fjalën kolovit.
Kolovajze quhej një koridor i ngushtë akulli, i krijuar prej dëborës së ngjeshur dhe i fërkuar deri në shkëlqim, i cili krijonte mundësi që mbi të, të rrëshqisje lehtë. Kolovajzet ndërtoheshin në vënde të pjerta, gjë që jepte mundësi të shfrytëzoheshin dy forca, ajo e vrullit dhe ajo e gravitetit. Është kjo arsyeja që në Korçë, kolovajzet më të mira, krijoheshin në pjesët më të pjerrta të qytetit, në rruga që të çon sot për në varret e dëshmorëve dhe në paralelet e tjera rreth saj, sidomos pjesa që dikur quhej, ‘Qeroska’.
|
Poezi, nga Anakreonti, shek.6-të para Kr. zgjodhi dhe shqipëroi, Ilia V. Ballauri
Dikur në treg, një djalosh trim,
Të Erosit një bust prej dylle, përngjasim,
E shiste, dukej dore desh ta hiqte,
“Kush ble një bust prej dylle, të Erosit”, thërriste.
Shpejt iu afrova, e pashë shëmbëlltyrën, më pëlqej,
“Sa të bën puna”i thashë, “në vënd dua ta blej”,
“Merre”, më tha, “për hiç asgjë”, në t’folmen dorike,
“Ma hiq prej dore këtë krijesë, kllapike”.
“Që thua ti”, vazhdoi ai, “un’ mjeshtër s’jam,
“S’di si në dorë më mbet, ky zjarrshejtan,
“Ky perëndi me plot lajka djallëzore,
“Hiqma! Aman, largoma prej dore!”
“Pa ma jep mua”, i ÂÂÂ thashë, “ta rregulloj”,
“Ma jep k’tu Erosin ta ndreq, ta shtroj,
“Zjarr po s’më vuri, në zjarr do ta flak,
“Dhe po s’më ngriti avadan, për leshi tak,
“Do ta kap në lak
“Prushit do ta flak,
“Të shkrihet Erosbusti,
“Në zjarrin bubulak!”
ÂÂÂ ÂÂÂ
Anakronti dhe busti prej dylle.
Gravurë prej, Anne - Luis Girodet De Roussy Trison, 1823.
| Share |
Copyright © 2011 Ilia V. Ballauri
All Rights Reserved.